Oruçla ?lgili Çe?itli Konular
--------------------------------------------------------------------------------
Adak orucu tutan kad?n adet görürse
Arka arkaya onbe? gün oruç tutay?m diye adak yapan bir han?m, onbe? günü tamamlamazdan önce adet görmü? olursa, yeniden fas?las?z oruç tutmas? gerekir. Bu tuttu?u oruçlar adak yerine geçmez. Araya engel girmi?tir. Yeniden tutmas? gerekir. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Adetli Kad?n?n Oruçlu Gibi Durmas? Caiz mi?
Adet halinde olan bir kad?n?n, oruç tutmad??? halde yemeyip içmeyip oruçlu gibi durmas? haramd?r. Bu durumdaki han?ma oruç tutmak haram oldu?u gibi, yemiyerek, içmeyerek oruçlu gibi durmas? da haramd?r. Ayn? ?ekilde oruca niyet edipte tan yeri a?ard?ktan sonra hay?z veya nifas haline giren kad?na, ak?ama kadat oruçlu gibi aç durmak haramd?r. Bu durumdaki han?mlar?n gizli yemeleri ?slami edeplerdendir. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Cinsel organa bir ?ey sokmak orucu bozar m??
Kad?n parma??n? veya ba?ka bir aleti su yahut ya? ile ?slatt?ktan sonra cinsel organ?na sokarsa ve parma?? veya benzeri ?ey cinsel organ?nda kaybolursa orucu bozulur, kaza etmesi gerekir. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Cinsel organa ilaç sürmek orucu bozar m??
Kad?n?n cinsel organ?na veya makat?na ??r?nga ile ilaç konulmas?, burna veya kula?a ilaç damlat?lmas? orucu bozar, kaza gerektirir. Fakat kula?a giren veya dökülen su orucu bozmaz. (2)
--------------------------------------------------------------------------------
Dudaktaki ruj orucu bozar m??
Dudaktaki boyan?n sökülüp yutulmas? halinde orucu bozaca?? kesindir. Böyle bir yutma söz konusu olmazsa ister ruj, isterse ba?ka boya olsun orucu bozmaz. (3)
--------------------------------------------------------------------------------
Fitre ve Fidye Aras?ndaki Fark Nedir?
Bu iki kelime aras?nda anlam aç?s?ndan fark vard?r. Fitre, sadaka-? f?t?r'dan k?salt?lm?? ve biraz de?i?ikli?e u?ram?? bir kelimedir. Bu, Ramazan'da zengin müslümanlar?n vermekle yükümlü oldu?u sadakan?n ad?d?r. Çok ya?l? bir ihtiyar?n, tutamad??? oruçlara kar??l?k verdi?i paraya "Oruç Fidyesi" denir.
--------------------------------------------------------------------------------
Göze, burun ve kula?a damlat?lan ilaç orucu bozar m??
Bu konuda farkl? görü?ler varsa da burada ifade edilecek son görü?, gözle kula?a damlat?lan ilaç orucu bozmazsa da, buruna ak?t?lan ilac?n (yemek borusu ve mideyle do?rudan ilgisi bulundu?undan dolay?) orucu bozaca?? ?eklindedir. Bu itibarla mümkünse bu gibi beden içine ak?p giden ilaç koymalar iftardan sonraya tehir edilmeli, de?ilse sonra bu oruçlar bir gün olarak kaza edilmeli, ?üpheli ?eyden kurtulma taraf? tercih edilmelidir. Konu t?bb? ilgilendirdi?inden farkl? t?bbi yakla??mlar söz konusu olmu?tur. (3)
--------------------------------------------------------------------------------
Hamile ve Süt Emziren Kad?n?n Durumu
Hamile kad?nla süt emziren kad?n oruç tuttuklar? takdirde ya kendilerinin hastalanmalar?ndan, ya da çocu?un g?das?z kal?p ölmesinden korkarlarsa, oruçlar?n? bozarlar. Ramazan'dan sonra günü gününe kaza ederler. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
?ftar Duas?
Zehebe'z-zameu vebtelleti'l-urûku ve sebete'l-ecru in?âallâhu teâlâ. Eftara indekümü's-sâimûne ve ekele taâmekümü'l-ebrâru ve sallet aleykümü'l-melâike. Allâhumme innî es'elüke birahmetikelletî vesait külle ?ey'in en ta?fira lî zünûbî.
Manas?: Susuzluk gitti, damarlar ?sland? ve in?allah mükafat gerçekle?mi? oldu. Yan?n?zda oruçlular iftar etsin. Yeme?inizi iyi insanlar yesin ve melekler size dua etsin. Allah?m, her ?eyi ku?atan rahmetinle Sen'den benim günahlar?m? ba???laman? istiyorum.
--------------------------------------------------------------------------------
Kan Ald?rmakla Oruç Bozulur mu?
Oruçlunun kan ald?rmas? mekruh de?ildir. Ancak orucuna devam edemeyecek durumda zay?f dü?mesinden korkulursa mekruhtur.
--------------------------------------------------------------------------------
Orucun Fidyesi
Tedavisi mümkün olmayan bir hastal??a tutulmu?, a??r? derecede dü?kün ve zay?fl???ndan dolay? oruç tutamayan kimseler farz ve vacip olan oruç borçlar?ndan her gün için bir fidye verirler. Bir fidye bir f?t?r sadakas?d?r. Fidyelerin tamam? bir fakire verilebilece?i gibi, ba?ka ba?ka fakirlerede verilebilir. Buna da gücü yetmeyenler Allah'tan af ve ma?firet dilerler.
--------------------------------------------------------------------------------
Oruçlu Kad?n Yeme?in Tad?na Bakabilir mi?
Kad?n bazen yeme?in tad?na bakmak zorunda kalabilir. Baz? yiyecekleri sat?n almak için de ayn? mecburiyeti hissedebilir. Bo?azdan a?a?? inmemek ?art?yla yeme?in tad?na bakabilir.
--------------------------------------------------------------------------------
Ramazan Orucuna Hergün Niyet ?artm??
Ramazan orucunu eda edebilmek için, hergün ayr? ayr? niyet etmek gerekir. Niyetin zaman?, gecenin ba?lang?c?ndan, kaba ku?luk an?na kadard?r. Bu müddet içinde niyet edilmezse, farz eda edilmi? olmaz. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Ramazan'da Güne? Do?duktan Sonra Adet Görme
Oruca niyet edip güne? do?duktan sonra adet gören han?m?n orucu bozulur. Bu durumda olan han?m yeme?ini yer. Adet halinde olan bir han?m?n, oruç tutmad??? halde yemeyip, içmeyip oruçlu gibi durmas? haramd?r. Ancak gizili yemesi ?slami edeptendir. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Ramazan'da Güne? Do?duktan Sonra Temizlenme
Ramazan'da güne? do?duktan sonra adet ve lohusal?ktan temizlenen bir kad?n, e?er oruca ayk?r? bir ?ey yapmam?? ise, derhal niyet ederek oruca ba?lar. Bu ?ekilde orucunu tutmu? olur. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Sak?z Çi?nemekte Bir Mahzur Var m?d?r?
Oruçlu bir kimsenin evvelce çi?nenmi? olan sak?z? çi?nemesi mekruh olup, yeni al?nm?? bir sak?z? çi?nemesi ise asla caiz de?ildir. Hele içinde tat ve koku bulunan çikletleri çi?nemek ise oruç için tehlikelidir. (4)
--------------------------------------------------------------------------------
Sevi?mek orucu bozar m??
Oruçlu e?lerin ç?plak durumda birbirine sar?lmalar?, kendilerinden emin olsunlar, olmas?nlar mekruhtur. Birbirlerinin dudaklar?n? öpmeleri, emmeleri mekruhtur. E?er bu sevi?me esnas?nda erkekten meni, kad?ndan da ya?l?k gelirse ikisinin de orucu bozulur, kaza gerekir. (1)
--------------------------------------------------------------------------------
Sprey orucu bozar m??
Nefes almakta zorluk çeken ast?ml?n?n bo?az?na pompalad??? hava orucu bozmaz. "Çünkü bu bir hayati ihtiyaçt?r. Üstelik yutulan hava zerrecikleri içeriye gitti?i do?ru olsa bile akci?erden ileriye geçmedi?i, mideye ula?mad???, g?da ve susuzluk ihtiyac?n? kar??lamad??? ileri sürülmektedir. Bu sebeple de orucu bozmamaktad?r." (3)
--------------------------------------------------------------------------------
Üç Aylarda Oruç
Halk aras?nda Recep, ?aban ve Ramazan aylar?na üç aylar denilmektedir. Peygamberimiz pe?pe?e bu aylar? hiçbir zaman oruç tutmam??, bu ?ekliyle de ümmetine tavsiye etmemi?tir. Hatta ramazan ay?n?n d???nda hiçbir ay? ba?tan sona oruçlu geçirmemi?tir.
--------------------------------------------------------------------------------
Y?kanmak, Denize Girmek Orucu Bozar m??
A??zdan ve burundan dima?a veya mideye su kaç?rmamak ?art?yla, y?kanmak orucu bozmaz. Yaln?z ?mam-? Azam serinlemek için suya girmeyi veya ya? elbiseye sar?lmay? mekruh saym??t?r. Ebu Yusuf'a göre de?ildir. Allah Resulü oruçlu iken hararetini gidermek için ba??na su dökmü?tür. Ancak denize veya nehre girip de uzun müddet yüzülecek olursa çok büyük bir ihtimalle mideye veya dima?a su kaçar. Böylecede oruç bozulur.
--------------------------------------------------------------------------------
Kaynaklar:
1) Rauf PEHL?VAN, Büyük Kad?n ?lmihali,
2) Ömer Nasuhi Bilmen, ?slam ?lmihali
3) Ahmed ?ahin, Zaman
4) Günümüz Meselelerine Aç?klamal? Fetvalar, Mehmed Emre, 1996, Eser Ne?riyat
Oruç Bozmay? Mübah K?lan Haller
Hastal?k: Oruca devam edildi?inde hastal?k artaca??ndan korkulursa oruç bozulabilir.
Yolculuk: 90 kilometrelik bir yolculu?a ç?kan bir kimse niyet etmeyebilir veya niyet etti?i halde orucu bozabilir.
Mecburluk: Tehdit alt?nda kalanlar oruçler?n? bozabilir.
Gebe ve emzikli olmak: Oruç tuttu?u zaman kendine veya çocu?una zarar gelece?inden korkan kad?n oruç tutmayabilir.
Oruca Dayanamamak: Oruçtan akl?n?n bozulmas?ndan korkan orucunu bozabilir.
Sava?: Dü?mana kar?? kuvvetli olmak için askerde izin verilmi?tir.
?htiyarl?k: Oruca dayanacak güçleri kalmam?? ya?l?lar oruç tutmayabilir.
Ziyafete Ça?r?lmak: Yaln?z nafile oruçlar ziyafet için bozulabilir. Sonradan kaza olur.
Orucu Bozmayan ?eyler Nelerdir?
------------------------------------
Oruçlu oldu?unu unutarak yemek, içmek ve cinsi münasebette bulunmak.
Uyurken ihtilam olmak
Han?m?n? sadece öpmek
Sabaha kadar gusletmeyereek, sabah y?kanmak
A?z?na gelen balgam? yutmak
Kafas?ndan burnunagelen ak?nt?y? içine çekmek
Herhangi bir suya dal?p kula??na su kaçmak
?ste?i olmadan bo?az?na duman kaçmas?
Bo?az?na toz girmesi veya sinek kaçmas?
Kad?n avret mahalline yaln?z bakmakla inzal vaki olmas?
Di?leri aras?nda sahurdan kalan nohut tanesinden küçük bir ?eyi yemek
Kendili?inden gelen, yine kendili?inden içeriye giden kusuntu
Parmak salarak a??z dolusu olmaycak ?ekilde kusmak
Kan ald?rmak
Sürme çekmek
Orucu Bozup Yaln?z Kazay? Gerektiren Haller
---------------------------------------------
Çi? pirinç, sade un, ya?s?z ve ?ekersiz hamur yemek.
Birden, çok miktarda tuz yemek, az?nda kefaret gerekir.
Pamuk, ka??t ve toprak gibi yenmesi al??kanl?k haline gelmemi? bir ?eyi yemek
Zeytin çekirde?i ve benzeri ?eyleri yemek
Henüz içi olmayan taze cevizi yutmak
Kuru ceviz, f?nd?k, f?st?k ve bademi sert kabu?uyla yutmak
Ta?, demir, bak?r, alt?n ve gümü? yutmak
Arkadan ilaç ak?tmak
Burnuna ilaç çekmek
Bo?az?na huni ile bir ?ey ak?tmak
Kula??n?n içine ya? damlatmak
Karn?nda veya ba??nda olan bir yaraya ak?t?lan ilac?n içeriye ula?mas?
Abdestte a?z?na su verirken bo?z?na su kaçmas?.
??ne yapt?rmak
?kinci fecr do?mad? zann?yla sahur yapmak
Güne? batt? zannederek, iftar etmek
Su veya ya? ile ?slat?lm?? parma??n? avret mahalline sokmak
Di?i kanad???nda kan? tükrü?ünden fazla veya tükrü?ü ile ayn? oldu?u halde yutmak.
Tütsü yak?p, duman?n? bo?az?na kaç?rmak
-----------------------------
Farz olmas?n?n ?artlar?
Müslüman olmak : Kafir iman etmedi?i için amelle sorumlu olmaz.
Ak?ll? olmak : Deliye oruç farz de?ildir.
Bülu?a ermi? olmak : Çocuklara oruç tutmak farz de?ildir. Al??mak için tutabilirler.
Orucun edas?n?n vücub ?artlar?
S?hhatli bulunmak : Hastalara oruç farz olmaz, ancak bilahere kaza edilir.
Mukim Olmak : Misafir olanlara oruç tutmak farz de?ildir. Bilahere kaza gerekir. Ancak tutmalar? daha faziletlidir.
Orucun edas?n? s?hhat ?artlar?
Hay?z ve nifastan taharet üzerinde bulunmak : Hay?z ve nifas üzerine oruç tutulmaz. Bilahere kaza gerekir.
Niyyet etmi? olmak : Niyyet bulunmaks?z?n oruç tutmak sahih olmaz.